Juliette Mout scenografie

Tentoonstelling
In de tentoonstelling FUNGI: Anarchist Designers, samengesteld door antropoloog Anna Tsing en architect en kunstenaar Feifei Zhou (terriStories), zijn schimmels onafhankelijk opererende wezens die op de puinhopen van het kapitalisme een heel eigen, multi-soortelijke wereld tot bloei brengen. In plaats van het alleen als een sexy, bruikbaar biomateriaal te presenteren worden onder andere ook de duistere kanten van de wereld van schimmels belicht, zowel als de coöperatieve systemen die fungi aangaan met andere organismen.
 
Tsing en Zhou noemen hun FUNGI daarom liever een tentoonstelling van ‘anti-design’, een vorm van onbewust en onbeheersbaar ontwerp waarin schimmels geen passief bouwmateriaal zijn, maar de anarchistische medeontwerpers van een wereld die alleen kan bestaan bij de gratie van bondgenootschappen tussen mensen en anders-dan-menselijk leven.

In de tentoonstelling zie je gaandeweg hoe schimmel zich op verschillende schaalgrootten manifesteert, in zieke kikkers, in de vaatwasser in je eigen keuken, in ziekenhuisbedden, termietenheuvels en het menselijke verteringsstelsel, maar ook op koffie-, bananen- of coniferenplantages en in het oerwoud. In onderstaande video lichten Anna en Feifei meer toe over de inhoud en totstandkoming van de kunstwerken. 

Interview with curators Anna Tsing and Feifei Zhou. Video: Luc Schraauwers

Voor deze tentoonstelling realiseerde ik de volgende projecten:

Olifantenpoep met Meststropharia:
Een samenwerking tussen olifantenpoep en mestminnende schimmels.
In de darmen van een olifant verteren schimmels planten, waardoor ze niet alleen zichzelf, maar ook de olifant voeden. Zelfs de verteerde resten, die als mest worden uitgescheiden, zijn een goede voedselbron voor andere schimmels, die zo voedingsstoffen aan de bodem teruggeven terwijl ze zichzelf voeden.
Voor de tentoonstelling mocht ik een 16-tal realistische olifantendrollen maken met daarop de paddenstoelen die uitsluitend op deze poep groeien. Ontzettend leuk om te doen en zelfs The Guardian heeft er een recensie over geschreven!: 

KLIK HIER voor de recensie van The Guardian over de tentoontstelling.

Termietenberg:
Verbouwen termieten schimmels of verbouwen schimmels termieten?
Hoe je het ook bekijkt: schimmels en termieten werken samen in een wederzijdse symbiose om elkaars welzijn te waarborgen. De termieten brengen voedsel voor de schimmels en zorgen voor de best mogelijke omstandigheden voor de groei, overleving en voortplanting van de schimmels. De schimmel breekt op zijn beurt de celwanden van planten af ​​om een ​​voedselbron te produceren die voldoet aan de voedingsbehoeften van de termieten. Door hun gezamenlijke werk hebben heuvels zoals deze zich verspreid over droge ecosystemen in Afrika en Azië.

In deze termietenberg worden er in de vakken achter de showbakken echte stukjes termietenberg gepresenteerd. Aan mij was de vraag of ik een zo realistisch mogelijke termietenberg kon maken van 2,5 meter hoog met deze showmogelijkheid. Een ontzettend leuke sculpturale uitdaging en wat mij betreft zeer geslaagd. Onderaan deze pagina staan wat foto's van het work in progress.

Kikkerduim:
Perforated Protection: Mysterious Worldwide Frog Extinctions (2025)
Dit project had als doel het visueel onderzoeken van de tragedie die amfibieën de afgelopen decennia teisterde door een minuscule schimmel, een die uitgroeide tot de ergste invasieve ziekte aller tijden. Met als gevolg de uitroeiing van meer dan 90 kikkersoorten. De kunstwerken zijn gemaakt door de Zweedse kunstenaar Oscar Furbacken in samenwerking met de Australische onderzoekers Lee Berger, Danielle Wallace en Jamie Voyles.
Mijn taak was om dit gigantische sculptuur van drie meter hoog te realiseren. Het moest er van het ene aanzicht als een realistische uitgedroogde kikkerduim uitzien en van het andere aanzicht als een grafsteen met de namen van alle uitgestorven kikkersoorten. De overgang van grafsteen naar fossiel was het belangrijkst, als een soort geode moest het aannemelijk natuurlijk zijn. 

Janna Reinsma benoemde dit kunstwerk het 'Kunstwerk van de Week' in de Volkskrant en schreef er een recensie over: KLIK HIER om het artikel te lezen.

Schimmelkeuken:
Hoe schoon we onze keukens ook houden, schimmels vinden er altijd wel een weg naartoe. De spons waarmee je schoonmaakt zit waarschijnlijk vol schimmels. Vaatwassers hebben de ideale omgeving gecreëerd voor schimmels uit vochtige tropische gebieden. En dan is er nog gipsplaat, het meest gebruikte bouwmateriaal binnenshuis, dat een bijzondere voorliefde voor schimmels heeft. Toen vastgoedbelangen in het noorden de groei van dit goedkope en gemakkelijk te vervoeren materiaal aanmoedigden, verspreidde het zich – inclusief de schimmels – door het hele huis.
Voor dit onderdeel van de tentoonstelling werd mij gevraagd om een hyperrealistische keuken te realiseren om de schimmels die ons in het dagelijks leven omringen in te etaleren. Ook zie je bij de inloop drie keukenkastjes aan de wand die elk een video laten zien over deze schimmels. Elke kastje is ingericht met een paar objecten die aansluiten bij de inhoud van de video, en om de bezoeker een hint te geven over wat hij of zij binnenin zal vinden zijn er bijpassende rekwisieten op de buitenkant geplaatst. In de keuken zie je forse schimmel op de muur, op het aanrecht, een spons met schimmel, een beschimmelde boterham en een vaatwasser vol zwammen.

Ziekenhuisbed met Candida:
Candida Auris is een recent ontdekte schimmel die, ontstaan ​​door de vergiftiging van de bodem, meerdere vormen van resistentie tegen fungiciden heeft ontwikkeld. Dit betekent dat wanneer de schimmel eenmaal in ziekenhuizen terechtkomt, niemand hem meer kan verwijderen. Hij is te vinden op alle oppervlakken die mensen aanraken, van kasten tot telefoons, en verspreidt zich van de ene afdeling naar de andere. Wanneer de schimmel in de longen van patiënten terechtkomt, kan dit dodelijk zijn.
Om de onzichtbare schimmel toch weer te kunnen  geven hebben Marloes en Wikke ervoor gekozen om een blacklight te installeren die aan- en uit springt. Ik heb een ziekenhuis-setting gemaakt die 'clean' lijkt, maar als je dichterbij komt zie je dat de schimmel zich overal manifesteert.

De tentoontstelling FUNGI: Anarchist Designers is nog te zien bij het Nieuwe Instituut tot en met augustus 2026. 


Credits:
Curatoren
Anna Tsing
Feifei Zhou

Spatial design
Marloes en Wikke

Kunstenaars en onderzoekers
Animali Domestici, Phil Ayres, Baum & Leahy, Lee Berger, Berkveldt, Frank Bruggeman, Maia Cruz Palileo, David Dunn, Rob Dunn, Wim van Egmond, Olafur Eliasson, Lizan Freijsen, Toshimitsu Fukiharu, Oscar Furbacken, Matteo Garbelotto, Kyriaki Goni, Filipp Groubnov, Zachary Hajian-Forooshani, Hajime Imamura, Klaas Kuitenbrouwer, Laure Nolte, Alyssa Paredes, Ivette Perfecto, Michael Poulsen, Maria Saeki, Shiho Satsuka, Åsa Sonjasdotter, Bettina Stoetzer, Time Lapse Vision Inc., Jamie Voyles, Danielle Wallace, John Waters, Anicka Yi, Liu Yi.

Props, assistentie en styling
Juliette Mout

Lichtontwerp
Julian Maiwald

Installatie tentoonstelling
Bouwko Landstra & Hans VonTrapp

Team productie Nieuwe Instituut
Arianne van der Veen, Charly Bödel, Elena Genesio, Silvia Laurelli, Peer Thielen

Over het Nieuwe Instituut
Nieuwe Instituut is het nationale museum en instituut voor architectuur, design en digitale cultuur, gelegen in het Rotterdamse Museumpark. Nieuwe Instituut verzorgt het beheer, behoud en de ontsluiting van de Rijkscollectie voor Nederlandse Architectuur en Stedenbouw, één van de grootste en meest betekenisvolle architectuurcollecties ter wereld. De museumwoning Huis Sonneveld, een icoon van Nederlandse functionalistische architectuur uit 1933, behoort eveneens tot de collectie van het Nieuwe Instituut. Met tentoonstellingen, evenementen, onderzoek en andere nationale en internationale initiatieven laten ze zien hoe ontwerpideeën positief bijdragen aan urgente maatschappelijke en ecologische uitdagingen. https://nieuweinstituut.nl/

BTS: